Staan alleen docenten voor het digitale schoolbord? Staan in scholen met digitale schoolborden alleen maar docenten voor het bord? Boeiende vraag. VIVES, het Nederlands vakblad ten behoeve van vernieuwingen binnen het onderwijs, heeft hierover een interessant artikel staan in hun januarinummer.

Het artikel is van de hand van Michel van Ast. Hij is als trainer/adviseur werkzaam bij APS, een onderwijsadviesbureau uit Utrecht, en geeft diverse nascholingen over onderwijs en ict, waaronder ‘de didactiek van het digibord’. Hij laat via enkele voorbeelden zien dat het digitale schoolbord ook bij andere werkvormen goed als hulpmiddel is in te zetten.

Het digibord bij klassikale instructie Instructievormen zijn docentgestuurd. De docent legt uit, de leerlingen luisteren en zijn relatief passief. Dit geldt vaak voor software en hulpmiddelen die meestal niet echt ontwikkeld zijn voor het digibord. Ze kunnen wel helpen bij het verlevendigen en visueel maken van klassikale instructies. Drie voorbeelden: het gebruik van Google Earth, het gebruik van 3D SketchUp en het inzetten van een documentencamera.

Het digibord als ondersteuning van interactievormen                                        
Het gebruik van werkvormen waarbij de activiteit op het digibord een activiteit bij andere leerlingen uitlokt. Mindmapping is hier een mooi voorbeeld van. Veel producenten van digiborden bieden ook stemkastjes aan. Je kan leerlingen controlevragen stellen, je kan peilen naar de mening van leerlingen, je kan leerlingen anoniem laten stemmen, mogelijkheden zat.

Het digibord voor samenwerkend leren         
Het digibord kan ook ingezet worden om samenwerkend leren te ondersteunen.  Voorbeelden hiervan zijn: de applet ‘huisje bouwen’ van het Freudenthal Instituut, een groepsopdracht klassikaal nabespreken door gebruik te maken van een ‘spinner’ op het digibord, het digibord gebruiken in een circuit. Leerlingen werken dan in groepjes aan verschillende opdrachten, waarvan één een digibordopdracht is.

Besluit: het digitale schoolbord is en blijft een hulpmiddel, een instrument dat de werkvorm en de daarmee beoogde leerdoelen ondersteunt. Een uitgebreidere versie van dit artikel vinden jullie in VIVES, nr. 101, januari 2010.

Bron: Michel van Ast, VIVES, nr.101, januari 2010

Uitgeverij Instruct - Handboek Digitale Borden 

De educatieve uitgeverij Instruct heeft een uitstekend handboek voor iedereen in het onderwijs die werkt met een digitaal bord. Het is een echt handboek, direct bruikbaar in de praktijk. Met name de bijna honderd concrete lesideeën maken het geheel tot een praktisch naslagwerk.

Het boek gaat in vier delen in op de mogelijkheden van het digitaal schoolbord: het digibord als didactisch hulpmiddel, leerlingenactiviteiten op het digibord, zelf lessen maken en tot slot de bespreking van nieuwe didactische mogelijkheden. 

Uitspraken van de week

"Een leven lang leren is nodig om de enorme technologische veranderingen bij te kunnen houden." (Dr. John Moravec in VIVES februari 2010)

"Geen knoppencursus, die komt later. Eerst inspireren door te laten zien wat de didactische meerwaarde van een digibord voor je vak zou kunnen zijn. Ik merk dat op deze manier docenten enthousiast raken. Als docenten enthousiast en overtuigd zijn over de meerwaarde, komt de rest vanzelf" (Hub Kusters in COS februari 2010)

Gratis........op je digitale bord

Zodra je Google Earth op je digibord gebruikt, laat je de wereld niet onder je muis, maar onder je handen aan je voorbij trekken. Google Earth heeft veel functionaliteiten en heeft veel applicaties. Maar het alleen bekijken en inzoomen op verschillende plaatsen draagt niet direct bij tot leren. Net zoals andere ICT-toepassingen is Google Earth een middel dat bijdraagt tot een bepaald doel. Google Earth is geschikt om verschillende doelen te bereiken.

Google SketchUp is een 3D tekenpakket dat je kan gebruiken bij meetkunde. Het programma kan een rol spelen om bijvoorbeeld een platte afbeelding te vertalen naar een 3D model. Een lastig onderwerp voor veel leerlingen. Het is tamelijk eenvoudig om in Sketch Up ruimtelijke figuren na te bouwen en doorsnedes te construeren. Het helpt enorm om tijdens een klassikale instructie de ruimtelijke figuur op het bord te kunnen draaien en kantelen.

Schoolbordportaal. Via deze website vind je instructiemateriaal voor je digibordlessen. De tools zijn onafhankelijk van bord en methode en vrij te gebruiken. Ze zijn bovendien van goede kwaliteit en makkelijk in je les te integreren.

Digibord op School. Uitgebreide website waar je veel applicaties en instructiemateriaal, maar ook door leerkrachten gemaakte lessen, vindt om te gebruiken op je digitaal bord. Gebruikers kunnen het aangeboden materiaal op verschillende manieren benaderen: bladeren via ‘vakken’ of ‘onderwerpen’, bladeren via ‘Rubrieken’ of zoeken op trefwoord via het zoekvenster.

Serge de Beer van Learningtour beschrijft in deel 6 van zijn cursus Onderwijs en ICT, Haal meer uit je digitale schoolbord, aan de hand van het thema Windenergie, hoe je een aantal toepassingen kan gebruiken op je digitale bord. Alles wat hij uitlegt, is vrijwel op alle borden toepasbaar.