Vrije Software is software waarvan de makers de broncode ter beschikking stellen en hun auteursrechterlijke bescherming gebruiken om aan die broncode een licentie te koppelen die vrij gebruik toelaat. Men mag de software kosteloos en zonder expliciete toelating op een onbeperkt aantal computers gebruiken, aanpassen, verspreiden, en integreren met andere software. Het vrij gebruik is echter niet onbeperkt, want gebruikers moeten zich aan een aantal voorwaarden houden bij het aanpassen, verspreiden en integreren van het materiaal; deze voorwaarden worden beschreven in de licentie die bij de software hoort.
Sinds eind 2004 is er binnen het Vlaamse Ministerie van Onderwijs een werkgroep actief om de toegevoegde waarde te onderzoeken van Vrije en Open Broncode Software (VOBS) voor het onderwijs. Deze werkgroep komt regelmatig samen en onderneemt een aantal acties in samenwerking met KlasCement.
De werkgroep
heeft een inleidend advies voor het beleid opgesteld;
nodigt iedereen die zich constructief betrokken voelt uit om opmerkingen en suggesties te formuleren en in discussie te treden via een mailinglist;
verzorgt een publicatie over vrije software, met o.a. een bespreking van een eerste, beperkt aantal vrije softwaretoepassingen;
maakt werk van een uitgebreidere lijst via een leermiddelendatabank bij KlasCement;
organiseerde een "conferentie" of "ontmoetingsdag" rond vrije software in het onderwijs op 21 oktober 2005 in Leuven:
met een aantal parallelle sessies,
met praktijkvoorbeelden van gebruik van vrije software door leerkrachten en ICT-coördinatoren,
...
plant een set van op elkaar afgestemde nascholingen rond vrije software via REN Vlaanderen;
neemt een aantal initiatieven rond "open inhoud" lesmateriaal, waarschijnlijk ook gehost door KlasCement;
verdeelt sinds november 2006 een gratis cd-rom 'Vrije software in het onderwijs'.
Via deze publicatie wil het Departement Onderwijs het onderwijsveld laten kennismaken met het brede aanbod aan vrije software. Naast algemene informatie over het wat en hoe van vrije software vind je in de publicatie beschrijvingen van een aantal interessante programma?s en een begrippenlijst.
De keuze van software blijft een zaak van de school en de leerkracht. Het kiezen van software - vrij of commercieel - vereist een zorgvuldig afwegingsproces waarbij de evaluatie van het beschikbare aanbod, het bekijken van voor- en nadelen en vooral het afstemmen op de concrete noden van de school doorslaggevend zijn. Dat proces gebeurt best in overleg tussen leerkrachten, schoolleiding en ICT-coördinatoren. We hopen dat deze gids scholen zal helpen om verantwoorde en gefundeerde keuzes te maken.
Alle informatie uit deze brochure mag gekopieerd en verdeeld worden mits bronvermelding. Commercieel gebruik van deze publicatie is uit den boze.
De auteurs
De tekst van deze publicatie maakt gebruik van het advies Vrije software in het onderwijs geschreven in opdracht van het departement Onderwijs.
De materiaalfiches werden geschreven door Herman Bruyninckx, Giedo Custers, Hans De Four, Mark De Quidt, Fernand Mesdom en Eric Verhulst.
Voor de getuigenissen konden we een beroep doen op
Robert Conings (Provinciale Technische School, Maasmechelen),
Mark De Quidt (Koninklijk Atheneum, Antwerpen),
Lieve De Sutter (Sint-Godelieve-instituut, Kapelle-op-den-Bos),
Kurt Dossche (Basisschool Sint-Antonius, Eeklo),
Kris Gonnissen (Sint-Godelieve-instituut, Kapelle-op-den-Bos) en
Lieven Van Parys (Vrij Basisscholen, Meulebeke).
Hoe verkrijgbaar?
De publicatie is gratis en kan besteld worden bij de Dienst Publicaties van het departement Onderwijs via e-mail. Je kan ook on line bestellen via het formulier op de website waar u ook het volledige overzicht van alle onderwijspublicaties vindt.
Titel: Vrije software in het onderwijs Ondertitel: Een praktische gids voor het gebruik van open source software en open leermiddelen
Leermiddelen- databank
KlasCement zorgt voor de uitwerking van de leermiddelendatabank die gevuld wordt met open source lesmateriaal en software aangeleverd door de werkgroep en door bezoekers van deze site.
Je kan de open bron inhouden in deze website vinden via de drie rubrieken bovenaan:
Elk van de rubrieken heeft een aantal categorieën die het mogelijk maken de inhoud te filteren.
Draag ook bij met open bron toepassingen die je kent en hier nog niet vermeld staan of reageer op de bestaande inhoud.
Cd-rom
Via de cd-rom 'Vrije software in het onderwijs' wil de Vlaamse overheid scholen laten kennismaken met het brede aanbod aan vrije software. De cd-rom bevat een selectie van softwareprogramma's en -toepassingen die bij uitstek bruikbaar zijn in een educatieve context. De selectie is gebeurd in samenwerking met een aantal scholen die ze hebben uitgeprobeerd en beoordeeld op hun educatieve waarde. De neerslag van hun ervaringen vind je in een didactische fiche of toolfiche die bij elk van de programma's hoort. Er werd gekozen voor programma?s die behoudens een enkele uitzondering zowel onder Windows- Mac OS- als het Linux-besturingssysteem werken en toepassingen die op een desktop geïnstalleerd kunnen worden. Servertoepassingen werden niet opgenomen op deze cd-rom.
Inhoud
De programma?s werden onderverdeeld in drie rubrieken. Educatieve programma's zijn programma's die specifiek voor onderwijsdoeleinden geschreven werden. Het kan daarbij gaan om software die vakoverschrijdend of vakgebonden gebruikt kan worden. Een tweede categorie programma?s betreft software voor meer algemeen gebruik. Tot deze categorie behoren kantoortoepassingen, grafische programma?s en multimediatoepassingen (bv. voor beeld-, audio- en foto-bewerking) en andere hulpmiddelen (bv. browsertoepassingen). Een derde luik is gewijd aan open leermiddelen: online projecten bedoeld voor het delen van informatie en leerobjecten. Binnen deze categorie vind je een vijftal didactische fiches waarin verwijzingen zijn opgenomen naar allerlei open databanken met foto?s, clips, cursussen, boeken, partituren, enz. die een vrij en gratis gebruik toelaten.
Hoe verkrijgbaar?
Deze cd-rom bestaat in twee versies, een versie voor gebruik binnen een Windows-besturingssysteem en een voor Linux (een vrij besturingssysteem). Deze Linux-versie is een live-cd-rom waarbij de software geïntegreerd is in een Linux-distributie, nl. Ubuntu 5.10.
Via download
De ISO-bestanden van de 2 cd-roms hier te downloaden: Linux-versie - Windows-versie.
Je computer moet uitgerust zijn met een CD of DVD-brander en de daarbij behorende software waarmee je ISO-bestanden naar CD kan uitpakken en branden.
Via Cel Publicaties
De cd-rom wordt gratis aangeboden. Bijkomende exemplaren van de cd-rom kunnen, eveneens gratis, besteld worden bij het:
Agentschap voor Onderwijscommunicatie
Cel Publicaties
Koning Albert II- laan 15
1210 Brussel
tel. 02 553 66 53
fax 02 553 66 54 Online bestellen
Even geduld …
