E-books : Grote doorbraak of toch nog niet?

Foto Toegevoegd door An Smets op 29.09.2009
Artikel

Sinds de Nederlandse onlineboekenwinkel Bol (www.bol.com) eind augustus aankondigde dat ze voortaan ook e-books zou verkopen, samen met e-readers, is er een stortvloed aan artikels verschenen over het e-book of elektronische boek.

Ook De Standaard online deed hieraan mee, met een duidelijke omschrijving in 18 vragen en antwoorden (http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=3H2EENP5). E-books zijn nochtans geen nieuw fenomeen. Volgens Wikipedia beweert Michael Hart, oprichter van Gutenbergproject, dat hij als eerste de benaming e-book gebruikte, en dat project bestaat sinds 1971! (http://nl.wikipedia.org/wiki/E-boek en http://nl.wikipedia.org/wiki/Project_Gutenberg)

Op Informatie aan zee (https://www.klascement.net/artikels/14559/?previous) zeiden vertegenwoordigers van Swets dat momenteel wereldwijd 10% van alle boeken e-books zijn, en verwacht wordt dat dit marktaandeel zal verdubbelen tijdens de komende drie jaren. Hierbij horen zeker ook de e-books die worden verspreid via onlineplatforms zoals het reeds vermelde Gutenbergproject of platforms van academische uitgevers als Elsevier en SpringerLink. Deze zijn in de onderzoekswereld al redelijk goed ingeburgerd. Omdat de boeken daar op een andere manier worden aangeboden, is er echter weinig of geen verband met de vele artikels die onlangs verschenen, aangezien deze zich vooral toeleggen op het privégebruik, a.d.h.v. een e-reader. Wat het marktaandeel daar betreft, wordt verwacht dat binnen drie jaar de omzet van e-books 5% van de totale boekenverkoop zal bedragen (http://www.informatieprofessional.nl/nieuws/7452-e-boeken-worden-goedkoper.html).

Vraag is of we inderdaad aan de vooravond staan van het e-book in Europa. De meeste boekenliefhebbers zullen nog niet onmiddellijk hun gedrukt exemplaar inleveren, daarover is het aanbod e-books op dit moment trouwens nog te beperkt (zie bv. http://bibliotheek20.ning.com/profiles/blogs/ebooktirade-1). Toch is er duidelijk een kentering ingezet, en de vraag is of deze mogelijke ommekeer nog te stoppen is.

De voordelen van het e-book zijn gekend: slechts één drager die enkele honderden boeken kan bevatten. Geen overvolle boekenkasten meer, en ook veel minder bomen die moeten sneuvelen om al die teksten te drukken en te verspreiden. Fervente boekenliefhebbers hadden tot nu toe vooral technische bezwaren: het lezen vanop een scherm is veel minder aangenaam dan vanop papier. De meeste e-readers werken ondertussen echter met eInk i.p.v. een LCD-scherm, en dat is minder belastend voor de ogen, en daarmee lijkt dit bezwaar dan ook weggewerkt. Bovendien bieden e-readers nog bijkomende mogelijkheden, zoals het gebruik van bladwijzers, het selecteren van passages en het nemen van notities, die men dan ook gemakkelijk kan bewaren. Het lijkt er dus op dat de opmars van het e-book moeilijk te stuiten zal zijn, al betekent een mogelijk marktaandeel van 20% nog altijd dat het gedrukte boek de eerstkomende jaren nog steeds een marktaandeel van 80% zal behouden. Het einde van het gedrukte boek, zoals dat al zo vaak werd voorspeld sinds de opkomst van het internet, is zeker nog niet voor morgen.

En hoe zit het met de plaats van het e-book in het onderwijs? Indien de leerlingen slechts één e-reader moeten meenemen i.p.v. een heleboel hand- en werkboeken, dan zullen ze zeker niet meer klagen over overvolle en loodzware boekentassen. Toch zijn er nog een aantal nadelen aan de huidige e-readers, zoals de beperkte zoekmogelijkheden of het specifieke formaat per e-reader (Mobipocket voor de iRex, ePub voor Sony).

Bijdragen die het gebruik van de e-reader in het onderwijs aankaarten, blijven dan ook nog eerder voorzichtig (http://www.frankwatching.com/archive/2009/09/07/e-reader-in-het-onderwijs/ en http://ict-en-onderwijs.blogspot.com/2009/09/irex-e-reader1000s.html). Toch zijn er op het net ook enthousiaste getuigenissen te vinden, bv. van een Canadese leerkracht Frans die haar Sony-reader als “teacher’s pet” beschrijft (http://www.teleread.org/2009/09/14/the-sony-reader-as-a-teachers-pet-mine-how-i-use-it-in-my-classroom/).

De evolutie staat niet stil en de fabrikanten zullen er alles aan doen om de bestaande problemen op te lossen en bovendien de functionaliteiten van de huidige e-readers uit te breiden (mogelijkheid tot surfen en e-mailen, kleurenscherm,…). De eerste e-readers zullen waarschijnlijk nog niet morgen in de klassen opduiken, en ook nog niet volgende week of volgende maand, maar het is vrijwel zeker dat ze in een niet te verre toekomst in de boekentas van menig leerling en leerkracht zullen zitten.


Meld aan of registreer om dit leermiddel volledig te bekijken

Registreren vraagt maar één minuut.
Leraren delen lesmateriaal en -inspiratie met jou
  • gratis lesmateriaal;
  • voor alle leeftijden en vakken;
  • makkelijk doorzoekbaar op lesonderwerp.
Registreer   Veilig en gratis
Je bent al lid? Meld aan
Niveau en vak
Niet niveaugebonden
Niet vakgebonden
Categorie
Informatie - Bespreking
Trefwoorden
digitale boeke-booksGutenbergprojectMobipocketSony-readertalen