Gender in het lager onderwijs en buitenschoolse kinderopvang: Toolkit

Genderstereotypen hebben meer invloed op de persoonlijke ontwikkeling van kinderen dan je zou denken. Met deze toolkit wil RoSa vzw leerkrachten en opvoeders in de buitenschoolse kinderopvang een houvast bieden om hokjesdenken te doorbreken en genderbewust(er) aan de slag te gaan.

In ons denken, onze taal en onze omgang met kinderen maken we vaak een onderscheid tussen jongens en meisjes. Door verschillende aanmoedigingen en beelden in hun omgeving leren kinderen van jongs af aan wat “meisjesachtig” en wat “jongensachtig” is, welke eigenschappen, interesses, hobby’s, taken en beroepen geassoci­eerd worden met vrouwen en welke met mannen. Zo zullen we meisjes al sneller een pop aanbieden en jongens vaker naar het voetbal sturen. Ook reclame (bijvoorbeeld voor speelgoed, boeken en kleren), kinderprogramma’s, games en films hebben een invloed. Zo worden verschillen tussen jongens en meisjes onbewust versterkt of zelfs aangeleerd. 

Waarom deze toolkit?

Stereotypen over wat als mannelijk of vrouwelijk wordt gezien, spelen een grotere rol in socialisatie dan je zou denken. Ze beperken de mogelijkheden van kinderen in hun persoonlijke ontwikkeling. Deze toolkit biedt leerkrachten in het lager onderwijs en opvoeders in de buitenschoolse kinderopvang informatie, praktische tips en inspiratie voor activiteiten en materialen voor een niet-genderstereotyperende aanpak. Dat betekent niet dat we biologische verschillen negeren. Het betekent wel dat we ervoor kiezen om kinderen niet onbewust in een hokje te duwen. Zo kunnen ze verschillende opties uitproberen, interesses ontdekken en eigen talenten ontwikkelen, om zich ten volle te ontplooien.

Voor wie is deze toolkit?

Deze toolkit is een praktisch handvat voor leerkrachten en opvoeders in de buitenschoolse kinderopvang die werk willen maken van een genderbewust(er)e aanpak. Ook directies en beleidsmakers die genderstereotiep hokjesdenken willen overstijgen en de vrije ontplooiing van ieder kind centraal willen stellen in hun beleid vinden in deze toolkit de nodige ondersteuning.

Wat vind je in deze toolkit?

• Informatie: wat is gender, waarom is genderbewustzijn belangrijk in je omgang met kinderen en hoe doe je dat?
• Praktische tips voor een genderbewuste aanpak
• Activiteiten: uitgewerkte opdrachten die genderbewustzijn bij kinderen stimuleren
• Inspiratiemateriaal om zelf mee aan de slag te gaan
• Checklist: draag jij bij aan een genderbewust(er)e leer- en leefomgeving?