Erfgoed onder de aandacht in de klas

Dacht je dat erfgoed alleen maar onder dikke lagen stof, op oude zolders, of onder een stolp in een museum terug te vinden is? Niets is minder waar. Want erfgoed leeft én wordt beleefd! Denk maar aan tal van tradities en rituelen die kinderen, jongeren en volwassenen vandaag de dag nog steeds voortzetten.

Erfgoedmakers van de toekomst

Erfgoed komt even goed tot leven wanneer het onderwerp wordt van gesprek en reflectie, en wanneer het theoretische leerstof aanschouwelijk en concreet maakt: hoe werkt die molen eigenlijk, en hoe ziet hij er van binnen uit? Waarom is dat standbeeld op de markt in onze gemeente zo belangrijk? Wat is het verhaal achter een straatnaam?

Erfgoed kan inzicht bieden in de nabije (school)omgeving en de eigen leefwereld van kinderen en jongeren: waarom zijn de dingen nu eenmaal zoals ze zijn? Wat is erfgoed en wat niet? Wie bepaalt wat erfgoed is? En hoe kunnen kinderen en jongeren zich tot het verleden verhouden? Wat kunnen en willen ze zelf bewaren voor de toekomst? Want kinderen en jongeren zijn de erfgoedmakers van de toekomst. Ook zij schrijven nu geschiedenis!

Interessante informatie over erfgoed

Meer weten over hoe mensen vroeger leefden, woonden en werkten, geeft je interessante informatie over waarom en hoe wij vandaag leven. Vaak hebben actuele hedendaagse uitdagingen zoals klimaat, migratie, mobiliteit … hun wortels in het verleden. In die zin is de link naar de leefwereld van kinderen en jongeren snel gelegd.

Erfgoed in jouw vak op school

Maar je kan ook vanuit je eigen vak een link maken met erfgoed. Erfgoed is lang niet alleen een interessante en gedroomde bron voor het vak geschiedenis of voor wereldoriëntatie. Ook kan je in STEM-vakken zaken als zwaartekracht, technische procedés, cycli in de natuur … illustreren met erfgoed. Of je kan vanuit burgerschap aan de slag met maatschappelijke discussies omtrent de figuur van zwarte piet, of de naamgeving van straten. Vanuit economie vind je antwoorden in erfgoed over het ontstaan van en gebruik van geld.

Of je kan vanuit hout- en metaalbewerking kijken naar de manier waarop beelden zijn gemaakt, hoe gereedschap evolueerde, enzovoort. Erfgoed én de personen die professioneel of vrijwillig begaan zijn met erfgoedzorg zijn bijzonder gevarieerd, dat zie je ook in dit filmpje op de website van Erfgoedcellen.

Laat het duidelijk zijn: erfgoed heeft iets te vertellen over (de evolutie van) alle domeinen in de samenleving, en het kan bijgevolg ook iets toevoegen aan jouw vak.

Erfgoed voor kinderen en jongeren

Ook kinderen en jongeren zijn nieuwsgierig naar waarom de dingen zijn zoals ze zijn en hebben tal van vragen over het lokale erfgoed uit hun buurt. Alleen kennen ze de verhalen vaak niet of weten ze niet in welke context ze een gebeurtenis moeten plaatsen. Misschien ken je als leraar het verhaal ook (nog) niet, en wil je samen met je leerlingen op onderzoek? Geen nood: tal van erfgoedpartners reiken informatie en leermiddelen aan. Via de erfgoedkaart kom je te weten welke erfgoedorganisaties zich in jouw buurt bevinden.

Verschillende invalshoeken voor in de klas

Je kan een (lokaal) museum of archief bezoeken met je klas. Zij verwelkomen scholen met open armen. Maar je kan ook zelf aan de slag gaan met erfgoed in je klas. Via de KlasCementdeelsite erfgoedwijs.be vind je heel wat inspiratie en concreet lesmateriaal, onder andere over het begrip erfgoed en wat dit juist betekent. Of ga zelf op verkenning en op wandel naar cultureel erfgoed verspreid over heel Vlaanderen en Brussel met de Erfgoedapp.

Ontdek je liever digitaal welk erfgoed er te vinden is? Dan is Geoportaal je aanknopingspunt voor onroerend erfgoed, en Immaterieel erfgoed in Vlaanderen voor tradities, feesten, ambachten en ander immaterieel erfgoed. Art in Flanders is een perfect vertrekpunt voor wie meer wil zoeken en vinden over kunsterfgoed, en wie vooral een zicht wil op wat er lokaal te vinden is, kan in de beeldbanken van de lokale erfgoedcellen terecht.

Erfgoed in Vlaanderen en Brussel

Op zoek naar een geschikt moment om erfgoed ter sprake te brengen in je klas? Ieder jaar vindt eind april Erfgoeddag plaats, een organisatie van FARO, het Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw, en in oktober de Open Monumentendag, een organisatie van Herita.

Wil je meer weten hoe het beleid rond cultureel erfgoed is georganiseerd? Dan vind je je antwoord op de website van Faro. Maar wil je net iets meer weten over de verschillende soorten cultureel erfgoed, en waarom het bijvoorbeeld ook zo’n interessant gespreksonderwerp is? Gebruik dan – samen met je leerlingen – de EDUbox Cultuur van VRT. Want ook daarin vind je een korte, heldere omschrijving terug over cultureel erfgoed, mét filmpjes over onder meer striperfgoed ter illustratie!

Door KlasCement | Bijgewerkt:
Pixabay