Sleutelcompetentie: cultureel bewustzijn
De eerste bouwsteen die onder deze sleutelcompetentie valt, is ‘uitingen van kunst en cultuur waarnemen en conceptualiseren’. Daarin worden hulpmiddelen aangereikt zoals zintuigelijk waarneembare kenmerken, onderwerpen en bedoelingen van kunst- en cultuuruitingen. Op die manier kunnen leerlingen hun waarneming van kunst en cultuur verdiepen.
Kunst en cultuur beleven
De tweede bouwsteen beoogt dat leerlingen een mondiale blik op kunst en cultuur doorheen de tijd krijgen en aandacht hebben voor de hedendaagse culturele diversiteit. Kunst- en cultuuruitingen hebben een socialiserende rol: ze helpen je te oriënteren in maatschappelijke, historische en geografische contexten.
Het kenmerkende van cultuur zit in de betekenis die mensen aan hun ontmoeting met kunst- en cultuuruitingen geven. Omgaan met kunst en cultuur wordt daarom vooral gezien als een proces van omgaan met, interpreteren van en waarderen van de innerlijke en de omringende wereld. Daarbij gaat het om waarde hechten aan kunst- en cultuuruitingen, ze evalueren en er een eigen appreciatie of depreciatie over uitspreken.
Culturele expressie
De waardering voor kunst- en cultuuruitingen kan op verschillende manieren geuit worden, zowel talig als expressief. Door zelf een artistiek creatieproces te doorlopen kan de waardering voor de expressies van anderen genuanceerder beargumenteerd worden. Deze doelstellingen staan voorop bij de eindtermen onder de derde bouwsteen.
Culturele expressie komt aan bod in een inhoudelijke bouwsteen ‘verbeelding gericht inzetten bij het creëren van artistiek werk’. De wederkerige verbinding en beïnvloeding tussen kennis, gevoel en lichaamservaring zijn kenmerkend voor creatieve processen. Het bewust beleven van die interactie tussen lichaam, gevoel en kennis tijdens het creëren draagt bij aan de persoonlijke ontplooiing.
Toonmoment in de klas
Een belangrijk sluitstuk in het artistiek creatieproces is het tonen van werk aan een publiek. Het is niet noodzakelijk dat leerlingen alle werken die ze creëerden ook daadwerkelijk tonen.
Hoe het publiek is samengesteld is de verantwoordelijkheid van de leraar die inschat hoe veilig of uitdagend het is voor de leerling om eigen werk te tonen. Wel is het de bedoeling dat de leerlingen een aantal presentatietechnieken en codes van het (zich) tonen leren gebruiken.
Meer informatie en lesmateriaal over sleutelcompetenties
16 sleutelcompetenties vormen de basis voor de nieuwe eindtermen. De eindtermen worden geformuleerd in functie van deze sleutelcompetenties en niet langer in functie van vakken of leergebieden. Klik door voor heldere informatie bij de competenties.
-
Sleutelcompetentie cultureel bewustzijn: Audiovisueel lesmateriaal
Website van Het Archief voor Onderwijs met filmpjes en audiofragmenten om te werken rond de sleutelcompetentie cultureel bewustzijn.
Met het materiaal kan je meteen invulling geven aan de sleutelcompetentie cultureel bewustzijn: je bouwt sneller …
Video
-
Triënnale Beaufort
Via de website en een doe-opdracht leren de leerlingen de Beaufort Kunstenroute kennen, de 53 permanente werken en de aankondiging van de nieuwe editite van 2027.
Downloadbaar lesmateriaalNieuwLeerkracht -
Equal Earth-projectie: Actua
Deze opdracht (MAVO 2de graad) laat leerlingen aan de hand van het actuele VN-besluit over de Equal Earth-kaart (september 2026) zelf ontdekken dat elke wereldkaart een vertekend beeld geeft.
Korte inhoud:
- Nieuwsfeiten begrijpen: wat de VN besliste, …
Downloadbaar lesmateriaalNieuwLeerkracht -
Muziek componeren en opnemen met Garageband en AI
Binnen deze lessenreeks leren de leerlingen:
- Hoe een muziekstudio werkt.
- Werken met een DAW (Garageband).
- Drumsequensie maken.
- Tabs lezen en inspelen op Garageband.
- Akkoordbegeleiding toevoegen.
- Melodie toevoegen.
- Opname exporteren.
- AI prompts …
Downloadbaar lesmateriaalNieuwLeerkracht -
Artistieke expressie: Brainrot?!
Opdrachtenbundel voor het vak Artistieke Expressie voor het 2e jaar b-stroom.
Inhoud:
- Wat is brainrot?
- Kunnen wij niet zelf creatievere figuren maken?
- Tekening animeren met "animated drawings".
Feedback is steeds welkom.
Aangepaste versies van …Downloadbaar lesmateriaalNieuwLeerkracht -
In de klas aan de slag rond relaties en seksualiteit: Kwalitatieve kortfilms
De kracht van film: een veilige ingang tot gevoelige thema’s
Hoe maak je gevoelige thema’s zoals relaties en seksualiteit bespreekbaar in de klas? Kan (kort)film hierbij een hulpmiddel zijn? En hoe …
ArtikelNieuw
-
In de klas aan de slag rond natuur & milieu: Kwalitatieve kortfilms
De kracht van film: natuur & milieu op het scherm
In Vlaanderen groeien de meeste kinderen op in een verstedelijkte omgeving. Ze hebben amper voeling met de natuur die hen omringt. Films kunnen helpen om die natuur het …
ArtikelNieuw
-
In de klas aan de slag rond pesten: Kwalitatieve kortfilms
Films vormen een waardevolle bron voor het onderwijs. Maar wat betekent dat concreet? Waarom zou je als leerkracht films gebruiken om het over een thema als pesten te hebben? Daar zijn verschillende redenen voor:
- Een filmverhaal kan herkenbaar zijn, …
ArtikelNieuw
-
Halloween en dia de los muertos: Leestekst
Bookwidget met verschillende soorten vragen over twee teksten: eentje over Halloween en eentje over Dia de los muertos. Eerst eenvoudige meerkeuzevragen, daarna vragen over bruikbaarheid en betrouwbaarheid van teksten, over mythevorming, …
Interactieve oefeningNieuwLeerkracht -
Een kleine wereld - Slinkachu
Bundel bij een les binnen "kunst en creatie" in 2b.
- Wie is Slinkachu?
- Experimenteren met mini-popjes
- Tableaux vivants
- Fotografie-tips
- Foto's maken in de stijl van Slinkachu
- Aan de slag in Canva om een poster te maken met de zelf gemaakte foto's …
Downloadbaar lesmateriaalNieuwLeerkracht -
Lesbundel '1 september in Oekraïne' o.b.v. nws.nws.nws reportage
Werkbundel o.b.v. reportage nws.nws.nws - Hoe is het om naar school te gaan terwijl er elke dag oorlog dreigt? Met deze werkbundel leren de leerlingen meer over Oekraïne en de dagelijkse realiteit die gewoon doorgaat in tijden van oorlog.
Downloadbaar lesmateriaalNieuwLeerkracht -
ReadWorks: Hoogwaardige inhoud, hulpmiddelen en ondersteuning voor leesbegrip.
ReadWorks is gebaseerd op de wetenschap van het lezen en zorgt ervoor dat leerlingen hun achtergrondkennis, woordenschat en leesbegrip gestaag kunnen uitbreiden, zodat ze de zelfverzekerde lezers worden die ze verdienen te zijn. Het platform biedt …
Vertaald door
WebsiteNieuwLeerkracht