Sleutelcompetentie: ondernemingszin
Het eerste aspect van deze sleutelcompetentie, het ontwikkelen van initiatief en het omzetten van ideeën in daden door creativiteit, het nemen van risico’s en projectbeheer, is een zeer brede en transversale competentie die ook buiten een economische context een rol speelt. Daaraan werden ambitie en loopbaancompetenties toegevoegd. Die leggen de nadruk op het (ver)kennen van de eigen talenten met het oog op goede, positieve keuzes maken en zelfsturing.
Alle bouwstenen van deze competentie zijn transversaal; ze worden best gerealiseerd binnen meerdere wetenschapsgebieden en over verschillende domeinen heen. Het is daarbij belangrijk om het begrip ondernemen ruim genoeg te zien (bv. cultureel, maatschappelijk of economisch).
Zorgen voor creatief denkproces
Ten eerste moeten leerlingen opportuniteiten zien en verkennen met behulp van een creatief denkproces. Het detecteren en identificeren van opportuniteiten, het afbakenen van een uitdaging en het bedenken van ideeën (bijvoorbeeld via brainstormtechnieken) zijn een eerste stap in het creatief denkproces.
Ideeën realiseren
Een andere bouwsteen in deze sleutelcompetentie is de uitvoerbaarheid van ideeën onderzoeken, het inzetten van middelen tegenover doelstellingen afwegen en het gekozen idee stapsgewijs realiseren. Leerlingen hebben voor een efficiënte uitvoering competenties nodig zoals planningstechnieken, leidinggeven, teamwerking en methodes om conflicten op te lossen. Interactie met anderen kan bijdragen tot het ontdekken van eigen talenten en die van medeleerlingen. Het beheren van de beschikbare middelen is hierbij een belangrijk element.
Studiekeuze en loopbaanontwikkeling
Ten slotte komt ook (duurzame) keuzes maken, rekening houdend met gevolgen op korte en lange termijn, onder de aandacht. Voor de eerste graad ligt de focus op het maken van persoonlijke keuzes. Jongeren maken keuzes op basis van rationele, emotionele of intuïtieve criteria. Ze hebben nood aan ondersteuning om onderbouwde keuzes te maken. Het bewust afwegen van alternatieven op basis van (aangereikte) criteria kan gevolgen hebben op korte termijn maar ook op lange termijn. Bijvoorbeeld over studiekeuze maar ook over loopbaanontwikkeling op langere termijn.
Meer informatie en lesmateriaal over sleutelcompetenties
16 sleutelcompetenties vormen de basis voor de nieuwe eindtermen. De eindtermen worden geformuleerd in functie van deze sleutelcompetenties en niet langer in functie van vakken of leergebieden. Klik door voor heldere informatie bij de competenties.
-
Sleutelcompetentie ondernemingszin: Audiovisueel lesmateriaal
Deze pagina bevat filmpjes en audiofragmenten om te werken rond de sleutelcompetentie ondernemingszin.
We tonen je voor elke bouwsteen relevante audiovisuele collecties, luisterfragmenten en filmpjes op Het Archief voor Onderwijs, geselecteerd door …
Video
-
Inspiratiedag Speelplaats met Toekomst
Op dinsdag 28 april 2026 nodigen we je uit op de inspiratiedag ‘Speelplaats met Toekomst’ in Brugge. MOEV en MOS bieden samen met het Netwerk 'Speelplaats met Toekomst' verschillende workshops aan om van je …
Nascholing of activiteitNieuw
-
Stuur jouw code naar het ISS - Astro Pi vorming
In deze vorming tonen we hoe je meedoet met de European Astro Pi Challenge. Dit STEM-project biedt leerlingen de kans om wetenschappelijk onderzoek in de ruimte uit te voeren door computerprogramma's te schrijven die draaien op …
Nascholing of activiteit
-
Klimaatonderzoek in de buurt van je school: Climate Detectives vorming
Tijdens deze vorming leggen we tot in de puntjes uit hoe je ons STEM-project Climate Detectives klimaat in de klas kan brengen.
In het project ‘Climate Detectives’ gaan je leerlingen de uitdaging aan om een klimaatprobleem in de buurt …
, ,
Nascholing of activiteit
-
DENK! in de klas: Handleiding
Deze didactische handleiding kan je gebruiken voor het organiseren van DENK! in de klas. Met DENK! leer je leerlingen groeien in leesbegrip. Samenwerking tussen de leerkrachten taalvakken en niet-taalvakken leveren hierbij de beste resultaten.
Downloadbaar lesmateriaal -
Breng de ruimtevaart naar je klas met de SPACEalisten
Ruimtevaart is een sector die innovatie, teamwork en grenzeloze verbeelding belichaamt. Onze SPACEalisten geven jongeren een blik achter de schermen van die sector. Hun missie is om in dialoog te …
Aankondiging
-
Sweet Heroes: Gastspreker uit de voedingsindustrie in de klas
Jongeren inspireren voor studies en carrières in de wereld van chocolade, pralines, biscuiterie en confiserie door middel van een authentiek verhaal. Dat is wat 'Sweet Heroes' doen. 'Sweet Heroes' is een project van …
Aankondiging
-
Toekomstbouwers: Maak kennis met STEM-beroepen in de bouw en technische sector
De toekomstbouwers nemen jouw leerlingen mee in de wereld waarin duurzaamheid, innovatie en digitalisering voorop staan. Ontdek hoe deze innovatie ook de klimaatopwarming tegengaat en hoe we ons steentje kunnen bijdragen aan een …
Aankondiging
-
STEMfluencers: Gastlessen door medewerkers uit de chemie, kunststoffen, farma en biotech
Jongeren inspireren voor de wondere wereld van techniek en wetenschap. Dat is wat STEMfluencers doen. Dit nieuwe project van essenscia vlaanderen (sectorfederatie van de chemie en life sciences) en Vlajo wil meer jongeren warm maken voor STEM en …
Aankondiging
-
Halloween: Aftelkalender
Met deze interactieve countdown-activiteiten kan je met je klas aftellen tot Halloween.
Interactieve oefeningLeerkracht -
De 'sociale robot'-wedstrijd
Na het succes van de eerste editie in 2025, organiseert Dwengo ook dit jaar de ‘Sociale robot’-wedstrijd!
In teams ontwerpen, bouwen én programmeren leerlingen van de eerste en tweede graad hun eigen robot die een oplossing biedt …
Aankondiging
-
Horeca: Onderwijsmateriaal vis
Ben je leerkracht in een horecaopleiding en wil je je leerlingen meer leren over Vis van bij ons? Ga dan aan de slag met het digitale lespakket rond visserij en aquacultuur.
In horecaopleidingen komt vis steeds minder aan bod, zeker de minder bekende …
Website