Elektriciteit: veiligheid, bekabeling, wissel- en gelijkspanning

Stapsgewijze uitleg over elektriciteit met aandacht voor de veiligheid, bekabeling, gelijk- en wisselspanning.

• Elektriciteit is een belangrijk onderdeel van de job van een koeltechnieker en komt niet zonder de nodige gevaren. Daarom is het belangrijk om een goede kennis op te bouwen alvorens met elektriciteit aan de slag te gaan. Medewerkers die mogelijks in aanraking komen met de risico’s van elektrische installaties hebben het BA4-attest nodig. Als student mag er enkel onder toezicht aan elektriciteit gewerkt worden en gebeurt dit spanningsvrij.
• Bij een onderhoud of defect van een installatie moet de installatie spanningsvrij gemaakt worden. Dit kan met behulp van LOTO-systeem, oftewel lock-out tag-out. Hierbij onderbreken we de elektrische voeding door de schakelaar af te zetten en een slot hierop te plaatsen. Daarna wordt gemeten met de multimeter of de installatie wel degelijk spanningsloos is. Met de multimeter kan je stroomsterkte meten in ampère, spanning meten in volt en weerstand meten in ohm;
• Het bundelen en markeren van kabels is een belangrijke taak om alles veilig te laten verlopen. Kabels worden genummerd met een uniek nummer dat terug te vinden is op een eendraadschema. Kabels kunnen gebundeld worden met tie-wraps of tape. Deze kunnen verschillende kleuren hebben zodat elke kleur voor een ander onderdeel gebruikt kan worden.
• Ook de kabels zelf hebben verschillende kleuren. Bij een basisbedrading is de geel-groene draad de aardedraad die zorgt voor ontlading en afvoer van de spanning. Bruin is de fasedraad en is de aanvoerdraad van de stroom. Blauw is de nuldraad en zwart is een schakeldraad om schakelaars mee te bedienen.
• Het verschil tussen wisselspanning en gelijkspanning wordt aangegeven met AC of DC. AC staat voor wisselspanning. Dit is de elektriciteitsspanning die van het elektriciteitsnet komt. Wisselspanning heeft over het algemeen een hoge voltage, zo’n 230 à 400 volt. DC staat voor gelijkspanning. Deze vind je bijvoorbeeld terug in batterijen. Gelijkspanning wordt gebruikt bij stuurspanningen en sensoren omdat de stroom stabieler is. DC heeft meestal een lage voltage van 12,24 volt.

Elektrische geleiders zoals kabels en aansluitingen kunnen per ongeluk contact maken met metalen buizen. Een equipotentiaal verbinding of aardingaansluiting zorgt ervoor dat de persoon die de buizen aanraakt niet geëlektrocuteerd wordt. De stroom wordt afgeleid via de aardingsgeleider naar de aarde.